نیاسر، نگین انگشتری کاشان
نیاسر، نگین انگشتری کاشان
»احسان عربی مفرد
شهر نياسر مركز بخش نياسر از توابع شهرستان كاشان و استان اصفهان و يكي از كهنترين مراكز سكونت بشري است که در فاصله 24 كيلومتري شمال غربي شهر كاشان (مركز شهرستان) قرار دارد.
شهر نياسر از طريق بزرگراه در فاصله 240 كيلومتري شهر تهران پايتخت ايران، 100 كيلومتري شهر قم مركز استان قم و 260 كيلومتري شهر تاريخي اصفهان مركز استان اصفهان قرار دارد. فاصلهي اين شهر از سه محور ارتباطي مهم كشور يعني از راهآهن و محور زميني بندرعباس- تهران 24 كيلومتر و از محور شيراز- اصفهان- تهران 60 كيلومتر است.
موقعيت طبيعي:
شهرتاریخی و سبز نياسر يكي از 3 مركز مهم توليد گل محمدي، گلاب و عرقيات گياهي شهرستان كاشان و كشور است. چنين ويژگي كم نظيري به سبب قرارگيري در دامنهي شرقي كوههاي كركس و وجود چشمهي پرآب اسكندريه و قناتهاي زياد است كه محدودهاي به وسعت 800 هكتار را به زير كشت برده و با گسترش روشهاي مدرن آبياري و كشاورزي به ميزان زيادي قابل گسترش است. متوسط ارتفاع شهر نياسر از سطح دريا 1650 متر است.
ارتفاع چارطاقي كه بلندترين نقطهي شهر است 1750 متر و ارتفاع پايينترين نقطه نيز 1550 متر است. وجود اختلاف ارتفاعي به ميزان 200 متر باعث ايجاد چشماندازهاي بينظير و بسيار زيبايي از نقاط مختلف شهر به شكل روياگونهاي به پايين ميريزد و قطرات ريز آب با عطر گل و سبزه درميآميزد و بر گونهها مينشيند و نوازشگر روح و جان ميشود. و بدينسان آبشار زيباي نياسر رخ مينماياند و همهي كوير را به سوي خويش ميخواند.
ويژگيهاي تاريخي:
نياسر يكي از كهنترين مراكز سكونت بشري است. قدمت چارتاقي نياسر به اواخر دورهي اشكاني و اوايل دورهي ساساني ميرسد. در پاي چارطاقي و در زير تالار فعلي و غار زيرين (غار رييس) لايهاي است كه قدمت آن بسيار زياد است به احتمال زياد پيدايش غار نياسر پيش از شكلگيري تمدن سيلك كاشان ميباشد، كه خود با زيگورات عظيمش يكي از مهدهاي تمدن ايران و جهان است.
در محيطي اين چنين عناصر چهارگانه آب، باد، خاك و نور دست به دست هم دادهاند و محيطي دلپذير براي سكونت امروز و نيايش ديروز فراهم آوردهاند. وجود فضاها، بناها و عناصر مهم و با ارزش چون چارتاقي (با ملحقات آن كه از بين رفتهاند)، چشمهي اسكندريه، غار رييس و آبشار زيباي آن در دورهي قبل از ورود اسلام به ايران نشانگر اهميت اين نقطه و نقش بارزي بوده كه در مراسم آييني و پرستش داشته و پس از ورود اسلام به ايران نيز از جهات مختلف اين توجه استمرار داشته است.
از جمله احداث مسجدي در پاي چشمه- كه شايد بر روي بنايي باستاني استمرار يافته باشد و يا توجهي كه در دورهي صفوي به آن شده، مانند احداث و يا بازسازي شهرك تالار و آسياب و حمام پاي آبشار و مقبرههايي كه در كنار آنها قرار دارد. سنگهاي مزارهايي چون مزار پاي آتشكده و مزار روداب بيانگر سنگنويسي قابل توجه، و هنر نقاشي و حكاكي روي سنگ است و نشانههاي متنوع ديگري كه قابل مشاهده يا قابل كشف است.
ويژگيهاي گردشگري:
محلات مسكوني شهر نياسر در ميان مساحتي بالغ بر 800 هكتار از باغها و گلستانهاي اراضي زراعي پراكنده شده است. غار تاريخي رييس و لايه كهن زيرين آن، چارتاقي، بافت تاريخي با عناصر، فضاها، راستهها و بناهاي عمومي و مسكوني متعدد و گوناگون، باغهاي گسترده، گلستانهاي زيبا و قرارگيري در دامنهي كوه به همراه چشمه اسكندريه و آبشار معروف آن و باغ و كوشك تالار، اين شهر را تبديل به يكي از شهرهاي تاريخي و گردشگري كشور تبدیل کرده است.
وجود گلستانهاي گسترده باعث شده تا اين شهر تبديل به يكي از سه مركز عمدهي توليد گلمحمدي و گلاب و عرقيات گياهي در شهرستان كاشان و كشور شود. حجم عظيم بازديدكننده از اين شهر و شهرهاي ديگر شهرستان كاشان به ويژه در فصل بهار و در ايام گل و گلاب به برگزاري جشنواره گل و گلاب منجر شد كه چند سالي است به طور متناوب اجرا شده و باعث جذب گردشگري زيادي در روز و شب در ماههاي ارديبهشت و خرداد شده است.
ميزان جذب گردشگري اين شهر روزانه بين 3 تا 100 هزار نفر در شش ماههي اول سال برآورد شده است كه در مجموع ميزان گردشگري برابر 000/000/1 نفر را شامل ميشود.
وجود جاذبههاي متنوع ميراث فرهنگي و طبيعي و اقليمي در اين شهر و پيرامون آن باعث تداوم تدريجي جذب گردشگر در فصول پاييز و زمستان شده و رويآوري گردشگران به شهر جهت اسكان و اقامت در آن را به دنبال داشته است.
فاصلهي كم شهر نياسر با شهرهاي اصفهان، كاشان، قم و تهران، جاذب جمعيت بسياري از اين شهرها شده است، هر چند كه گردشگران خارجي بسياري به همراه ساير ايرانيها نيز از اين شهر و جاذبههاي آن بازديد ميكنند. از آنجا كه شهر نياسر در حد وسيعي براي گردشگران و تورهاي گردشگري داخلي و خارجي شناخته شده است، و به لحاظ ويژگيهاي متعددي كه دارا است به تدريج با هجوم سرمايهداران، متقاضيان ساخت ويلا و سرمايهگذاران داخلي و خارجي روبرو است.
از آنجا كه ادامهي حيات شهر بدون وجود باغات و گلستانها و … محيط طبيعي آن ممكن نيست، شهرداري نياسر با هماهنگي استانداردي و سازمان مسكن و شهرسازي استان اصفهان از ساخت و ساز غير عرف محلي در بافت مسكوني و ساخت و سازهاي غير بومي در سطح باغات و مزارع و گلستانها جلوگيري نموده اما كماكان روزانه با فشار زيادي براي تملك و تخريب آنها روبرو است.